قمار باز اثری از فئودور داستایوفسکی

امروزه فئودور داستایفسکی را به‌عنوان یکی از پیشگامان رمان روانشناختی می‌شناسند، اما روانشناسی داستایفسکی، همان روانشناسی معمول نیست. او تمرکز روایت را بر عناصر مفهومی و ذاتی روح آدمی قرار می‌دهد و به‌جای نمونه‌های عینی، از انسان به مثابه یک کلیت، که در موقعیت‌های مختلف واکنش‌های متفاوتی دارد، صحبت می‌کند.  

در میان آثار پرشمار او، رمان «قمارباز» داستانی با جزئیات روانشناسانه است که از بطن تجربه‌ی شخصی نویسنده برخاسته و با سرعت و شوری وصف‌ناپذیر نوشته شده است. این رمان که تنها در ۲۶ روز به نگارش درآمد، صرفاً داستانی درباره‌ی قمار نیست، بلکه تصویری نفس‌گیر از انسان مدرن است که در چنگال حرص، پول، عشق‌های بیمارگونه و پوچی گرفتار شده است. داستایفسکی در این اثر، با نثری موجز و پرکشش، خواننده را به سفری پر مخاطره در دنیای پرالتهاب قمارخانه‌ها می‌برد و او را با شخصیت‌هایی آشنا می‌کند که هر یک نمادی از زوال اخلاقی و روانی جامعه هستند.