علویه خانم اثری از صادق هدایت

«علویه خانم» داستانی کوتاه از صادق هدایت است که در سال ۱۳۲۲ منتشر شد. شخصیت اصلی، زنی روسپی به همین نام است که برای زیارت راهی سفری میشود. هدایت در این داستان با نگاهی شکاکانه، اعتقادات عامیانه و خرافات رایج در میان مردم را به چالش میکشد. این اثر تصویری است از طبقهٔ فرودست جامعه با زبانی صریح و سرشار از اصطلاحات عامیانه. برخی منابع آن را بخشی از یک مجموعهٔ هفت داستانی میدانند.

این داستان، نمونه ای از نگاه منتقدانهٔ هدایت به جامعه است. او با روایت ماجرای کاروانی از زائران، ریاکاری و تناقض های رفتاری شخصیتها را به تصویر میکشد. «علویه خانم» از این جهت، همسو با فضای غالب آثار هدایت، به روایت تلخی های اجتماعی میپردازد و چون آیین های، زشتی ها و نابسامانی های اخلاقی و فرهنگی یک دوره را بازتاب میدهد.